Posts

Showing posts with the label Article

‘अदृश्य’ समाजः तेश्रोलिङ्गी समाज

Image
बाम्बी साल्सेडो मेक्सिकोमा जन्मिए । उनी जन्मीनु पूर्व नै उनका आमाबाबु छुट्टिए । उनी बीन र तोर्तिया (मेक्सीकन खाना) खाएरै हुर्किए । मिठो मसिनोको लागी उनको परिवारसँग मनग्गे पैसा हुँदैनथ्यो । उनकी आमाले परिवार धान्न निकै मिहिनेत गर्नु पर्दथ्यो । कहिले काहिँ उनी पनि बाहिर काम गरेर परिवारका लागी धेरथोर पैसा ल्याउने गर्थे । किशोरावस्थामा प्रवेश गरेपछि उनी सडक वालवालिकाहरुसँग बढि समय विताउन थाले । उनीहरुको संगतमा उनलाई स्वतन्त्रता मिलेको भान हुन्थ्यो । उनको जीवनको त्यही चरणमा नै उनी लागुपदार्थ दुव्र्यसनमा संलग्न भए । विभिन्न अपराधका लागी पटकपटक जेल समेत परे । उनलाई सँधै सहयोग गरिरहने उनकी दिदिले पनि विगतका उनको सुध्रिने वाचाहरु तोडेका कुराबाट आजित भएर एकदिन उनका अघि ढोका थुनिन् । त्यसपछि उनका सबै ढोका थुनिए । यसकिसिमको समस्यापूर्ण किशोरको जिन्दगी बाँचिसकेपछि उनलाई एकदिन महसुस भयो कि उनी एक तेश्रो लिङ्गी थिइन् । केहि तेश्रो लिङ्गीहरुको सुझाबमा उनले अनुहारमा सौन्दर्य प्रसाधनका सामग्रीहरु प्रयोग गरी हेरिन् । महिलाहरुको पोशाक लाउन थालिन् । उनलाई एकदमै हलुका महशुस भयो । अफूले गुमाएको परिचय फि...

भुइँचालोका पाठहरु

Image
राजनीतिक दलका नेताहरुका मुखबाट सधैँ जसो सहमति र सहकार्यका कुराहरु सुन्दा यी शब्दहरु निकै नै हल्का रुपमा लिने गर्दथेँ । लाग्थ्यो सहमति र सहकार्य यिनीहरुले प्रस्तुत गरेको जस्तो कठीन हुँदै होइन । सोच्थेँ, कम से कम एकै गन्तब्य हुनेहरुका लागी त त्यो एक दमै सहज हुनु पर्ने हो । समस्या त भित्री स्वार्थहरु हुन्ः जनता भुल्याउन व्यक्त नारा पछाडिका व्यक्तिगत स्वार्थहरु । तिनै स्वार्थहरुले गर्दा वर्षौँ देखि सहमति जुटाउन नसकिएको हो । होइन भने त्यस्तो अलमल किन ? सहमतिकै अभावमा भविष्य प्रतिको आशा र विश्वास कम्जोर हुँदै गएर देशमा चरम निराशा छाएको छ । युग बदल्ने जोश सँगाल्नु पर्ने युवाहरुमा मैदान छोडेर दर्शकदिर्घामा सामेल हुने प्रवृत्ति मौलाएको हो । अहिले विस्तारै बुझ्दै जाँदा समस्या स्वार्थहरु मात्रै होइन भन्ने लाग्छ । समस्या त हाम्रो संस्कारमै रहेछ । हाम्रो संस्कारले हामीलाई सम्झौताका पाठहरु सिकाउन भुलेका रहेछौँ । हामीले जसरी हुन्छ आफ्ना कुराहरुलाई माथि पार्ने संस्कारमै बढि जोड दिएका रहेछाँै । हामीले अरुको कुरा सुनिदिने भन्दा पनि आफ्ना कुराहरु सुनाउने संस्कारमा बढि जोड दिएका रहेछौँ । अरुलाई प्रोत्सा...

एक मुक्तकः अनेक कथा

तिर्खाएको आत्मा अघि आँत खै के हो र ? लड्दा हात नसमाउने जमात खै के हो र ? यहाँ युगौँको बाचा हार्नेहरु, तमाम छन् प्रिय जाबो एक रातको साथको बात खै के हो र ? ******** मायाले आत्माको तिर्खा मेटाउँछ । पानीले घाँटिको तिर्खा मेटाउँछ । पानी जताततै भेटिन्छ । कम से कम निश्चित मोल तिरेर किन्न पाइन्छ । त्यसैले घाँटिको तिर्खा मेट्न सजिलो छ । साँचो माया पाउन गाह्रो छ । चटकेहरुले बेच्न राखेका यौनशक्तिबद्र्धक शीलाजितहरु जस्ता नौजाले माया छ्यापछ्याप्ती पाइन्छन् । तर चिरस्थायी रहने वा भनौ जुनी रहुन्जेल बाँच्ने माया पाउन गाह्रो छ । त्यो माया किनेर पनि पाइन्न । खोजेर पनि पाइन्न । त्यसैले आत्माको तिर्खा मेट्न गाह्रो छ । आत्माको तिर्खाका सामु घाँटि (आँत)को तिर्खाको कुराले उति महत्व राख्दैन । तनको प्यास भन्दा मनको प्यासले मानिस बढि छट्पटाउँछ । ‘तिर्खाएको आत्मा अघि आँत खै के हो र ?’  ******** केहि दिन अघि भोको पेटमा कार्यालय जान खोज्दा निके बेर उभिनु प¥यो । रक्तचाप कम भएका कारणले बस्ने बित्तिकै ढलेँ । करीब १५ मिनेट जति त्यसै छटपटाएँ होला । असिना पसिना भयो । सहयोग गर्न कोहि अघि बढेनन् ...

परोपकारी प्रतिस्पर्धा

Image
बाबुरामले दिनभरी ढुङ्गा बोकेको अनि प्रचण्डले गलले खन्दा अग्नी सापकोटाले माटो निकालेको समाचारहरु संचार माध्यममा छाउँदा नेपालमा पनि परोपकारको प्रतिस्पर्धै सुरु भएको प्रष्टै देखिन्छ । भूकम्पले ल्याएको एउटा सकारात्मक परिवर्तनको रुपमा यो परोपकारी प्रतिस्पर्धालाई पनि लिन सकिन्छ । सुरुमा सबै हताहत भएपनि पछिका दिनमा राहतमा अघि सरेका अनि उद्धारमा लागेकाहरुको तस्वीरले सामाजिक सञ्जालका भित्तो कहिल्यै खाली भएन । यसका बारेमा अनेकानेक टिका टिप्पणीहरु पनि सुरु भए । सानो सहयोग गरेर बढि प्रचार गरेको भन्ने कुराहरु पनि आए । तर यसको सकारात्मक पक्ष के भइदियो भने यसले सबैमाथि एकखाले नैतिक दबाब पारिदियो । सबैले आफूलाई ‘मैले के गरेँ ?’ भनेर सोध्ने मौका पाए । र त्यही प्रश्नको उत्तरको खोजीमा धेरैले परोपकारमा समय पनि खर्चे । यसरी परोपकारमा लाग्ने राजनीतिक दलहरुमा नेकपा एमाले र नेपाली कांग्रेस पनि थियो । एमाले सम्बद्ध युवासंघ पनि अहिले मैदानमा खटिएको छ । ‘आफ्नो गाउँ आफै बनाउँ’ भन्दै उनीहरु प्रभावित जिल्लाहरुमा खटिएका हुन् । त्यस्तै कांग्रेसका युवा नेता गगन थापा नुवाकोटमा ४० टहरा बनाएर फर्केको समाचार पनि सामाज...

भूकम्प र सामाजिक सञ्जाल

Image
image source:growingsocialmedia.com सामाजिक सञ्जाल अहिलेको एकदमै अपरिहार्य अनि शक्तिशाली सञ्चार माध्यम बनेको छ । सर्वसुलभ पहुँच र सामान्य ज्ञानका आधारमा नै सहजै प्रयोग गर्न सकिने गुण भएकाले यसखाले सञ्चार माध्यमले आम जनतामाझ लोकपृय बनेको छ । यसले इन्टर्नेट सम्म पहुँच भएको सामान्य मानिसको आवाजलाई पनि शक्तिशाली बनाइ दिएको छ । अब रेडियोमा फोन गरेरै मात्रै आफ्नो आवाज सम्बन्धित निकाय सम्म पुग्छ वा पत्रिकामा छापिएर आएपछि मात्रै अरुले आफ्नो अभिव्यक्ति जान्न पाउँछन् भन्ने रहेन । सामाजिक सञ्जालमा प्रकाशित गरेर पनि मानिसले आफूलाई चित्त नबुझेका कुराहरुलाई व्यक्त गर्न सक्छन् । यहाँ सम्म कि अब त पत्र–पत्रिका, रेडियो अनि टेलिभिजनका समाचारहरु समेत सामाजिक सञ्जालमा भएका अभिव्यक्तिमाथि आधारित हुन थालिसके । आम मानिसलाई यसरी शक्तिशाली बनाउन सफल यो सामाजिक सञ्जालले अवसरहरुसँगै चुनौतिहरु पनि बोकि ल्याएको छ । अभिव्यक्ति स्वतन्त्रतालाई बलियो पार्नु यसको सबल पक्ष भए पनि प्रयोगकर्ताहरु स्वयं आचार संहितामा नबाँधिएका अवस्थामा यसले एक किसिमको अराजकता समेत निम्त्याउँदो रहेछ । विगतका दिनमा सरकारप्रति चुलिएको नि...

प्रबासबाट फर्कँदा

लामो समयपछि नेपाल फर्कँदा एक किसिमको अपेक्षाहरु हुँदो रहेछ । मनले एउटा छुट्टै कल्पनाको संसार बनाएको हुँदो रहेछ । वास्तविकता त्यो कल्पनासँग मेल नखाँदा एक किसिमको निराशाले ठाउँ पाउँदो रहेछ । एक मनले त भन्छ भएभरका निराशाहरु पोखाँै । तर फाइदा के ? निराशा लेखेर म पनि निराश हुन्छु, पढ्ने पनि निराश हुन्छन् । फेरी देशको परिवर्तनकामी पार्टीका अध्यक्ष कमरेडले ‘निराशा बाँडेर क्रान्ति हुँदैन ।’ भनेर भनेको सुनेदेखि उनको भनाइ प्रति एक किसिमको सम्मान प्रकट गर्न मन लाग्छ । हुन पनि निराशा बाँडेर परिवर्तन हुने त केहि होइन । पलायनवादी सोचले मात्रै बढावा पाउने हो । त्यसैले विदेशमा केहि समय विताएर नेपालमा त्यहि सेवासुविधाको अपेक्षा राख्दा नपाएको झोकमा देशलाई सराप्ने भुल गर्नुको साटो म नहुँदा समाजमा भएका सकारात्मक परिवर्तनका बारेमा भने केहि लेख्न चाहन्छु । अढाइ वर्ष लामो विदेश बसाइका क्रममा विकसित भन्दा विकसित मुलुकहरु देख्न पाएँ । फ्रान्स, स्वीट्जरल्याण्ड, स्पेन, जर्मनी, र अमेरिकाका विभिन्न सहरहरुमा भ्रमण गर्दा प्रथम विश्व भनेर चिनिने समाजले मारेको फड्कोको साक्षात्कार गर्न पाइयो । सँगैको छिमेकी चीनको प्र...

Deepika Padukon's Choice

Image
Recently, Deepika Padukon's video about women's choice was released. It came as another instalment to Vogue empowerment series. #Going_Home starring Alia Bhatt and #Start_with_Boys starring Madhuri Dixit. Both the videos were nice. Going Home made me feel ashamed of being a male and Start wit Boys made me feel that even I had been through such situations where I was discouraged to stop my tears. I liked them and so did many other people. Going Home got more than 5 million views and Start with Boys got more than one million views. There were dislikes in the video and some contrasting opinion but was such opinion were not so popular in social media. When the third installment "My Choice" came, it went viral in social media and was seen more than 3 million times within two days. I first came across praises from everyone. And today when I woke up, there were posts saying why Deepika or the video was wrong. I thought to collect all those opinions and present it to ...