मान्ठा डराएको जुग– मोहन मैनाली
“नौला मान्ठा (मान्छे) आउँदा डर मान्दाछौँ, हजुर ! मान्ठादेखि मान्ठा डराउन्या जुग (युग) आयो ।” नेपालबाट महिना दिन अघि मगाएका छ वटा किताब मध्ये पत्रकार मोहन मैनालीको ‘मान्ठा डराएको जुग’ पनि एक थियो । यो पुस्तक लू र ऐना पढिसकेपछि सुरु गरेँ । पुस्तकको आकार र चर्चाका आधारमा मैले एउटा सूची तयार पारेको थिएँ । त्यसै अनुरुप यो तेश्रो पुस्तक बनेको थियो । धेरै अघि केहि यस्तै स्वादको गोविन्द वर्तमानको ‘सोह्र साँझहरु’ पढ्ने मौका मिलेको थियो । ‘सोह्र साँझहरु’ का एकदमै थोरै कुरा मात्रै याद छन् । वर्तमान धनगढीमा पनि पुगेकाले धनगढीका सन्दर्भमा लेखेका केहि छिटपुट यादहरु अझै बाँकि छन् । त्यसबाहेक उतिसारो केहि याद छैन । यो पुस्तक सरकार र माओवादी वीच ०५८ साल साउनमा भएको युद्धविराम पश्चात चुलिएको माओवादी र सरकारी आक्रमण पत्याक्रमणमा पिल्सिएका निर्दोस जनताहरुको दुःखको दस्ताबेज हो । सङ्खुवासभा, धादिङ्ग र कर्णाली वारपारका जिल्लाहरुमा गएर संकटकालका बेला निर्दोषहरुमाथि माओवादी र सरकार पक्षबाट भएका अन्याय र अत्याचारका घटनाहरुको विवरण पुस्तकमा बडो मार्मिक ढङ्गले समावेश गरिएको छ । जति निर्धो त्यति पिडित हुन...