Posts

Showing posts with the label Gender discrimination

शिष्टाचार नाघेर शिष्टाचारको कुरा

Image
सामाजिक सञ्जालले अहिले सुचना प्रवाहमा यति सम्म सहजता ल्याएको छ कि साना साना खबरहरु पनि फैलन केहि बेर लाग्दैन । भारतको राजकीय भ्रमणमा रहेकी प्रधानमन्त्री पत्नी सिता दाहालको शिष्टाचारको विषय त्यस्तै भयो । उनले प्रधानमन्त्री मोदीका छेउमा हात बाँधेर उभिएको, सोफामा बस्दा चप्पल खोलेर एक खुट्टा माथि राखेर बसेको, मोदीको नमस्कारमा हात थापेर नमस्कार फर्काएको, आदि तस्वीरहरु सामाजिक सञ्जालमा छ्यापछ्यापती प्रकाशित हुन थाले । तस्वीरसँगै अनेकौँ टिप्पणीहरु पनि लेखिन थाले । औपचारिक रुपमा ठूलो शिक्षा आर्जन नगरेकी प्रम पत्नीको अनौपचारिक कृयाकलाप त्यति आश्चर्यमा पार्ने खाले होइन । तस्वीरमा कैद गरिएका सामान्य परिवेशकी ग्रामीण महिलाको झल्को दिने उनको उठाइ बसाइ पदका हिसाबले नमिलेको भने पक्कै हो । प्रम पत्नी भइ सक्दा आफु हर प्रहर क्यामेराको निगरानीमा हुन्छु र आफ्ना हरेक हर्कतलाई दुनियाँले केलाइ केलाइ हेरिरहेका हुन्छन् भन्ने सायद उनले ध्यान नदिएकी हुनुपर्छ । त्यसबाहेक ११६ जनाको जम्बो टोलीका सदस्यहरुले पनि त्यसरी देशको प्रतिष्ठामा नै आँच आउने गरी सञ्चार माध्यममा सामग्री बन्ने खालको उनको हाउभाउको ख्याल नगरेक...

श्रीमतीलाई ‘तँ’ देखि धोती धुने सम्मका कुरा

Image
“बाबु !” “हजुर !” “उः अहिले त हजुर भनी ।” “झुक्केर भनेको । भन्दैन कसैलाई हजुर सजुर ।” शितल दाहालको “स्वास्नीलाई तँ, लोग्नेलाई हजुर ?” पढेदेखि मैले यो तँ र हजुरको प्रयोगका बारेमा निकै घोत्लीएँ । आफू र आफू वरपरको सम्बन्धमा तिनको प्रयोग कसरी हुँदो रहेछ भनी हेरेँ । हामी आपसमा परिस्थिति अनुसार तिमी र त (त)ँ प्रयोग गरि रहन्छौँ । पहिले भेट हुँदा तपाईंबाट सुरु भयो । त्यसपछि उसलाई हो या मलाई अप्ठेरो लागेर तिमी भनेर सम्बोधन गर्ने सहमती भयो । झोक्किएका बेलामा दुईचारपटक उसले त भनेपछि मैले नि तँ प्रयोग गर्न सुरु गरेँ । तर यो सब विगत भइसक्यो । अहिले सम्बोधनहरु फेरिन्छन् तर तिनको खासै अर्थ हुँदैन । न मलाई उसले त भन्दा नराम्रो लाग्छ न त तिमी भन्दा ठूलो भएको महशुस हुन्छ । उसले भने बारम्बार मेरो मुखबाट त निस्किँदा सचेत गराइ रहन्छेः “बाबु त नभन न !” “हस् ।” उसलाई आफूलाई नराम्रो लाग्ने भन्दा पनि अरुका अघि हामीले अनौपचारिक कुरा गर्दा त भनेर सम्बोधन ग¥यौँ भने हाम्रा बारेमा के सोच्लान् भन्ने हुँदो रहेछ । एक दिन फोनमा कुरा हुँदा आमाले छोरीलाई सिकाउँदै, “हजुर भन्नुपर्छ ।” भनेर सम्झाँउँदै हुनुहुन्थ्यो...

जानकी मन्दीरमा जे भयो

Image
गएको तीन महिनामा नेपालको इतिहासमा धेरै कारणले महत्वपूर्ण रह्यो । सरकार परिवर्तन देखि लिएर दशौँ वर्ष देखि प्रतिक्षित संविधान निर्माणको काम यसै अवधिमा सम्पन्न भयो । देशले प्रथम महिला राष्ट्रपति पायो । पहिलो पल्ट छिमेकिको आशिर्वाद विना नै सरकार बन्यो (?!) । विगतका संविधानहरु भन्दा धेरै कारणले राम्रो संविधान देशले पायो । आंशिक रुपमै भएपनि महिला, दलित, मधेसी, पिछडिएका जातजाती, तेश्रो लिंगी, आदिका अधिकारलाई केहि हदसम्म भएपनि यो संविधानले सम्बोधन ग¥यो । छ–छ वटा उप–प्रधानमन्त्री पनि देशले यसैबेला पायो । त्यसका साथै २१ जना मन्त्री, १० राज्यमन्त्री र दुई सहायक मन्त्री गरेर ४० सदस्यीय मन्त्रीमण्डल (इतिहासको तेश्रो ठूलो जम्बो मन्त्रीपरिषद) बनेको छ ।  संविधानसँग असन्तुष्ट पक्षहरुको आन्दोलनले तराई तनावग्रस्त पनि यसैबेला भइ रह्यो । भारतद्वारा गरिएको अघोषित नाकाबन्दीका मारमा जनताहरुले नपाउनु दुःख पनि यसैबेला पाए । खाना पकाउने इन्धन देखि यातायातका साधनका लागी चाहिने डिजल पेट्रोलको अभावले जनजीवन कष्टकर बन्यो । सरकारले राष्ट्रियताका नारा दिने भन्दा बढि केहि बिकल्प दिन सकेन । हाम्रो नेतृत्वको अदूरदर...

‘अदृश्य’ समाजः तेश्रोलिङ्गी समाज

Image
बाम्बी साल्सेडो मेक्सिकोमा जन्मिए । उनी जन्मीनु पूर्व नै उनका आमाबाबु छुट्टिए । उनी बीन र तोर्तिया (मेक्सीकन खाना) खाएरै हुर्किए । मिठो मसिनोको लागी उनको परिवारसँग मनग्गे पैसा हुँदैनथ्यो । उनकी आमाले परिवार धान्न निकै मिहिनेत गर्नु पर्दथ्यो । कहिले काहिँ उनी पनि बाहिर काम गरेर परिवारका लागी धेरथोर पैसा ल्याउने गर्थे । किशोरावस्थामा प्रवेश गरेपछि उनी सडक वालवालिकाहरुसँग बढि समय विताउन थाले । उनीहरुको संगतमा उनलाई स्वतन्त्रता मिलेको भान हुन्थ्यो । उनको जीवनको त्यही चरणमा नै उनी लागुपदार्थ दुव्र्यसनमा संलग्न भए । विभिन्न अपराधका लागी पटकपटक जेल समेत परे । उनलाई सँधै सहयोग गरिरहने उनकी दिदिले पनि विगतका उनको सुध्रिने वाचाहरु तोडेका कुराबाट आजित भएर एकदिन उनका अघि ढोका थुनिन् । त्यसपछि उनका सबै ढोका थुनिए । यसकिसिमको समस्यापूर्ण किशोरको जिन्दगी बाँचिसकेपछि उनलाई एकदिन महसुस भयो कि उनी एक तेश्रो लिङ्गी थिइन् । केहि तेश्रो लिङ्गीहरुको सुझाबमा उनले अनुहारमा सौन्दर्य प्रसाधनका सामग्रीहरु प्रयोग गरी हेरिन् । महिलाहरुको पोशाक लाउन थालिन् । उनलाई एकदमै हलुका महशुस भयो । अफूले गुमाएको परिचय फि...

Deepika Padukon's Choice

Image
Recently, Deepika Padukon's video about women's choice was released. It came as another instalment to Vogue empowerment series. #Going_Home starring Alia Bhatt and #Start_with_Boys starring Madhuri Dixit. Both the videos were nice. Going Home made me feel ashamed of being a male and Start wit Boys made me feel that even I had been through such situations where I was discouraged to stop my tears. I liked them and so did many other people. Going Home got more than 5 million views and Start with Boys got more than one million views. There were dislikes in the video and some contrasting opinion but was such opinion were not so popular in social media. When the third installment "My Choice" came, it went viral in social media and was seen more than 3 million times within two days. I first came across praises from everyone. And today when I woke up, there were posts saying why Deepika or the video was wrong. I thought to collect all those opinions and present it to ...